Zarzadca sukcesyjny: jak ratowac firme po smierci wlasciciela
Jednoosobowa dzialalnosc gospodarcza wpisana do CEIDG nie musi konczyc sie wraz ze smiercia przedsiebiorcy: ustawa pozwala prowadzic przedsiebiorstwo w spadku przez zarzadce sukcesyjnego. Bez ustanowionego zarzadu ciaglosc dzialalnosci jest zagrozona, dlatego osoby uprawnione maja co do zasady 2 miesiace od smierci na powolanie zarzadcy.
Co sie dzieje z firma po smierci wlasciciela
Smierc osoby fizycznej prowadzacej dzialalnosc na podstawie wpisu do CEIDG nie oznacza automatycznego wygasniecia calego przedsiebiorstwa. Przy ustanowionym zarzadzie dziala ono jako "przedsiebiorstwo w spadku", a skutki dla poszczegolnych spraw zaleza od tego, czy zarzadca zostal powolany:
- NIP zmarlego przedsiebiorcy przechodzi na przedsiebiorstwo w spadku i wygasa dopiero z wygasnieciem zarzadu sukcesyjnego albo uprawnienia do jego powolania
- pelnomocnictwa udzielone przez przedsiebiorce co do zasady wygasaja
- bez zarzadcy dostep do rachunkow moze zostac ograniczony; po ustanowieniu zarzadu bank nadal prowadzi rachunek przedsiebiorcy i udostepnia go zarzadcy zgodnie z procedura
- stosunki pracy nie wygasaja automatycznie w chwili smierci; bez zarzadcy lub porozumienia niektore umowy moga wygasnac po 30 dniach
- umowy zwiazane z dzialalnoscia co do zasady nie wygasaja tylko z powodu smierci; przed ustanowieniem zarzadu strony moga czasowo wstrzymac wykonanie, z wyjatkiem umow zaleznych od osobistych cech przedsiebiorcy
- niektore zezwolenia, koncesje i licencje moga byc dalej wykonywane, jesli spelnione sa ustawowe warunki i zostana dopelnione wymagane formalnosci
Bez szybkiego dzialania moze dojsc do utraty ciaglosci dzialalnosci: problemy z rachunkiem, umowami, pracownikami i decyzjami administracyjnymi moga sparalizowac przedsiebiorstwo.
Zarzadca sukcesyjny — kto to jest i co robi
Zarzadca sukcesyjny to osoba fizyczna (nie musi byc prawnikiem), ktora przejmuje zarzadzanie przedsiebiorstwem po smierci wlasciciela pod nazwa "[Nazwa firmy] w spadku". Moze prowadzic dzialalnosc, podpisywac umowy, wystawiac faktury, zatrudniac i zwalniac pracownikow, korzystac z rachunku bankowego firmowego.
Zarzad sukcesyjny trwa maksymalnie 2 lata od smierci przedsiebiorcy (z mozliwoscia przedluzenia przez sad do 5 lat w wyjatkowych sytuacjach). W tym czasie spadkobiercy maja czas na przeprowadzenie postepowania spadkowego i podjecie decyzji — kontynuowac dzialalnosc, sprzedac firme, czy ja zlikwidowac.
Dwa sposoby powolania zarzadcy
Przed smiercia przedsiebiorcy (najlepsza opcja): Przedsiebiorca powoluje zarzadce sukcesyjnego za zycia — w formie pisemnej ze swoim wlasnorecacznym podpisem. Zarzadca musi wyrazic na to zgode (pisemnie) przed smiercia mocodawcy lub w ciagu 2 miesiecy po niej.
Po smierci przedsiebiorcy — maksymalnie 2 miesiace: Malzonek, kazdy ze spadkobiercow, zapisobiorca windykacyjny lub wykonawca testamentu moze powolac zarzadce sukcesyjnego u notariusza. Musza jednak uzyskac zgode osob posiadajacych lacznie wiecej niz 85% udzialow w przedsiebiorstwie. Koszt: ok. 300-500 zl (taksa notarialna).
Termin jest twardy. Po uplywie 2 miesiecy od smierci przedsiebiorcy mozliwosc ustanowienia zarzadu sukcesyjnego przez osoby trzecie wygasa bezpowrotnie.
Darmowe pobranie
Odbierz Poland — Estate Settlement Checklist
Cały ten artykuł jako lista kontrolna do druku — plus plany działania i poradniki referencyjne, z których możesz korzystać już dziś.
Co robi zarzadca sukcesyjny w praktyce
Zarzadca posluguje sie pieczatka firmy z dopiskiem "w spadku". Moze:
- kontynuowac produkcje, uslugi, handel
- regulowac zobowiazania firmowe z rachunku bankowego
- wyplacac wynagrodzenia pracownikom
- rozliczac podatki (VAT, PIT) w imieniu przedsiebiorstwa
- dochodzic naleznosci od dluznikow
- zawierac i wypowiadac umowy
Zarzadca ma obowiazek dzialac z nalezyta starannnoscia i skladac sprawozdania spadkobiercom. Ponosi osobista odpowiedzialnosc za szkode wyrzadzona nienalezytym wykonywaniem zarzadu.
Firmowe konto bankowe — specjalna procedura
Po ustanowieniu zarzadu bank prowadzi rachunek "przedsiebiorstwa w spadku" i udostepnia go zarzadcy po potwierdzeniu ustanowienia zarzadu zgodnie z procedura banku.
Zezwolenia i koncesje
Niektore zezwolenia, licencje i koncesje moga byc dalej wykonywane po spelnieniu warunkow ustawowych. Zarzadca powinien zlozyc wniosek o potwierdzenie mozliwosci wykonywania uprawnienia w ciagu 3 miesiecy od dnia ustanowienia zarzadu sukcesyjnego, a nie zawsze od dnia smierci przedsiebiorcy. Kazda branza (transport, obrot alkoholem, ochrona, budownictwo, uslugi finansowe) ma swoje specyficzne wymogi.
Smierc wlasciciela firmy wymaga dzialania w ciagu 2 miesiecy — inaczej tygodniowy lub miesieczny poslizg kosztuje lata pracy. Poradnik Spadkowy zawiera kompletny rozdzial o zarzadzie sukcesyjnym z wzorami pism notarialnych, harmonogramem dzialan i lista kontaktow do wlasciwych rejestrów.
Odbierz za darmo: Poland — Estate Settlement Checklist
Pobierz Poland — Estate Settlement Checklist — poradnik do druku z listami kontrolnymi, wzorami i planami działania, z których możesz korzystać już dziś.